Kamhi Leonard
PiSaGoR
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sümela Manastırı’na ait 100’e yakın olduğu bilinen paha biçilmez eserin izini tüm dünyada sürüyor. Eserler arasında, Hz. İsa’nın çarmıha gerildiği bir haç ile “üzüm asma figürlerinin bulunduğu kapı” gibi eserler de yer alıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sümela Manastırı’na ait 100’e yakın olduğu bilinen paha biçilmez eserin izini sürüyor. Bu kapsamda Trabzon’dan başlayıp İstanbul, Yunanistan, İrlanda, İngiltere ve ABD’ye kadar uzanan müzeleri, koleksiyoncu ve üniversiteleri ziyaret eden akademisyenler, elde ettikleri bilgi ve belgeleri karşılaştırmış, Sümela’ya ait madeni eserlerden yazmalara ve dini kıyafetlere kadar geniş bir koleksiyonun var olduğunu belirlemişlerdi.
Eserler arasında, değeri milyonlarla ölçülemez; Trabzon İmparatoru III. Aleksios’un 1364’te tahta çıkan oğlu III. Manuel Komnenos’a hediye ettiği paha biçilemeyen Hz. İsa’nın çarmıha gerildiği bir haç ile ABD askerlerinin 1950’lerdeki NATO görevi sırasında yurt dışına çıkardıkları öne sürülen, “üzüm asma figürlerinin bulunduğu kapı” gibi eserler yer alıyor.
77 ESER AYASOFYA’DA
Trabzon Maçka’daki Altındere Vadisi’ndeki sarp kayalıklar üzerindeki Sümela Manastırı’nın kayıp hazineleri kısa bir süre önce TBMM gündemine gelmiş, CHP Trabzon Milletvekili Ahmet Kaya, konuyu bir soru önergesiyle tartışmaya açmıştı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM’ye gönderdiği yazıda, “Anadolu’daki en önemli manastırlardan biri olan Sümela Manastırı’na ait olduğu tespit edilen 77 adet eserin” bakanlık kayıtlarında olduğunu kaydetti. Ersoy, “Sümela Manastırı’na ait 77 adet eser, bakanlığımıza bağlı Ayasofya Müzesi Müdürlüğü ikona ve kilise eşyaları envanter defterine kayıtlı olup halen Ayasofya Müzesi Müdürlüğü’nde muhafaza edilmektedir” dedi.
Ersoy, yurtdışına kaçırıldığı tespit edilen Türkiye kökenli kültür varlıklarının iadesi amacıyla gerekli girişimlerde bulunulduğunu belirtirken, “Çalışmalar titizlikler sürdürülüyor. Sümela Manastırı’yla ilişkili olabileceği değerlendirilen eserler hakkında da köken araştırmaları, uluslararası anlaşmalar ile ülkemizin ve muhatap ülkelerin ilgili mevzuatı çerçevesinde sürdürülmektedir” ifadesini kullandı.
SÜMELA’DA KAZI YOK
Ersoy, Sümela Manastırı’nda tartışma konusu olan kazı konusunda ise, “gerçekleştirilen arkeolojik bir kazı bulunmamakla birlikte bugüne dek yapılan restorasyon çalışmalarında bir kültür varlığı da açığa çıkmamıştır” değerlendirmesinde bulundu.
Restorasyon çalışmaları kapsamında ziyaretçilerin güvenliği için kaya ıslahının da projelendirildiğini dile getiren Ersoy, “Maya yüzeylerinde tespit edilen ve tarama gerçekleştirilerek yapılan çalışmalarla ziyaretçiler için doğabilecek olan kaya düşmesi tehlikelerinin önlenmesi amaçlanmıştır. Onaylanan söz konusu projeler doğrultusunda yürütelen 1. etap güçlendirme ve restorasyon çalışmaları tamamlanarak ziyaretçiler için güvenli ortam sağlanması suretiyle manastır ziyarete açılmıştır” dedi.
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME
Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı kapsamında define arama faaliyetleri; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Define Arama Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine tabidir.
Define araması yapılabilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen şartların yerine getirilmesi ve yetkili makamlardan gerekli izin ve ruhsatların alınması zorunludur. İzinsiz define araştırması ile kültür varlığı bulmak amacıyla gerçekleştirilen izinsiz kazı veya sondaj faaliyetleri kanunen suç teşkil edebilir ve cezai yaptırımlara tabidir.
Sit alanları, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu alanlar, mezarlıklar ve mevzuatla koruma altına alınmış diğer bölgelerde gerçekleştirilecek faaliyetlerde ilgili kanun, yönetmelik ve yetkili kamu kurumlarının kararlarına kesinlikle uyulmalıdır.
Bu internet sitesi; izinsiz define aramayı, kaçak kazıyı, tarihi veya kültürel varlıklara zarar verilmesini, kültür varlıklarının izinsiz olarak aranmasını, çıkarılmasını, taşınmasını veya ticaretini teşvik etmez, özendirmez ve bu tür faaliyetlere yönlendirme amacı taşımaz.
Site içerisinde kullanıcılar, üyeler veya üçüncü kişiler tarafından paylaşılan yorum, görüş, fotoğraf, video, arazi yorumu, işaret değerlendirmesi, yöntem, tavsiye ve benzeri içerikler paylaşımı yapan kişinin kendi görüş ve sorumluluğundadır. Bu tür içerikler site yönetiminin görüşü, önerisi, onayı veya herhangi bir faaliyete yönelik teşviki olarak değerlendirilemez.
Kullanıcılar, gerçekleştirecekleri her türlü araştırma ve arazi faaliyetinden önce yürürlükteki mevzuatı kontrol etmek, gerekli izinleri almak ve ilgili kamu kurumlarının talimatlarına uygun hareket etmekle yükümlüdür.
