• Soru sorabilmeniz için KAYIT olmalısınız.

Temel Kavramlar: Atom - Element - Mineral - Kaya

jeolog

Co Admin
Yönetici
Co Admin
Katılım
1 Tem 2016
Mesajlar
2,345
Beğeni
525
Puanları
113
Konum
Muğla
Giriş

"Sevgili definesohbeti.com takipçileri, hepimizin bildiği üzere en önemli hazine “BİLGİ” ve “TECRÜBE”dir. Bir konu hakkında öğrendiğimiz en küçük bilgi bizlere hem zaman kazandırır hem de başarılı olmamıza yardımcı olur. Başarı ile edinilen tecrübelerimiz ise ilerleme kaydetmemizi ve medeniyete faydalı birer birey olmamızı sağlar. Bilgi ve Tecrübe arttıkça da kişisel birer hazine olacağınızı unutmamalısınız.
Sitemizde üyelerimizden gelmiş ve gelen soruları uzun zamandır inceliyorum ve branşımla alakalı olanlara yakın tarihte mümkün olduğunca yardımcı olmaya çalıştım. Bu yeterli miydi? Aslında bakarsanız değildi, çünkü her zaman aktif durumda olunamıyor ve belki de alınamamış bir bilgiden dolayı da kazanım olacak bir konu kayba sebebiyet oluyor. Bu tip kayıpların veyahut hataların olmaması için bu başlık altında (şimdi ben ve belki gelecekte başka arkadaşlar ile) YERBİLİMLERİ disiplinini içeren bilimsel ve teknik bilgiler ışığında konularımız yer alacaktır. Elbette anlatımlarla sizleri birer madenci, jeolog ve jeofizikçi yapmak niyetinde değilim ama araştırma konunuza odaklandığınızda nasıl ki doktor olmadığınız halde grip, nezle gibi sıkça rastlanan hastalıkların belirtileri ile hastalığı doğru tahmin edebiliyorsanız, bahsedeceğim bilimsel ve teknik bilgilerin sayesinde doğruya yakın tahminlerde bulunabileceksiniz. Tahmin konusunda zorlandığınız zaman ise sitemizde her zaman olduğu gibi gönül rahatlığıyla sorularınızı sormaya devam edeceksiniz."

Bilgi: Konular yer yer yüzeysel yer yer detaylı olarak anlatılacaktır. :)
-

Temel Kavramlar - Atom, Element, Mineral ve Kayaç (Kaya)
-
Arazide karşılaşacağınız yeryüzü şekilleri ve yapılarını anlatmaya başlamadan önce atom, element, mineral ve kaya kavramlarının ne olduklarını ve birbirleriyle olan ilişkilerini sizlere açıklamam gerekiyor, aksi halde kafalar karışabilir.

ATOM, maddeyi oluşturan temel taneciklerden bir tanesidir.
Bir veya birden fazla aynı cins atomun bir araya gelmesi ile ELEMENT oluşur. Elementlerin birbirleriyle bağ kurmasıyla oluşan yapıya da Bileşik deriz (Su=H2O).

element-ve-atom.jpg element-ve-atom-1.jpg

ELEMENT;

  1. Aynı cins atomlardan oluşur
  2. Kimyasal yollarla ayrışmayan saf maddelerdir.
  3. Günümüzde şu ana kadar bulunmuş 118 adet element vardır.
  4. 94 tanesi dünyada doğal olarak bulunur. Kalanı ise laboratuvar ortamlarında oluşturulmuştur.
  5. Bir elementin tüm atomlarında aynı sayıda proton bulunur ve proton çekirdek yükünü gösteren sayıdır.

Aşağıdaki resim Periyodik Cetveli gösterir ve bahsedilen tüm elementler yer alır.

Periyodik_tablo_tr.svg.png

MİNERAL;

  1. Homojen (madde dağılımları ve özellikleri her yerinde aynı olan)
  2. Belirli kimyasal bileşime(formüle) sahip
  3. İnorganik (bir canlı tarafından üretilmemiş)
  4. Kristalleşmiş (belirli bir kristal yapısı olan)
  5. Doğal olarak oluşmuş (Doğada doğal olarak bulunurlar, Sentetik yani laboratuvar koşullarında üretilen kimyasal bileşikler mineral sayılmaz)
  6. Katı halde (nadiren sıvı halde)
  7. Dünyada bilinen yaklaşık 5500 çeşit mineral vardır ve günümüzde halen yeni mineraller keşfedilmektedir.
! Yukarıda belirtilen inorganik genel tanımına uymayıp organik sebeplerle oluşmuş bileşikler de mevcut olup bunlar da mineral kapsamında yer almaktadır. Detaylı anlatımını ilgili konu başlığında sizlere sunacağım.
!! Petrol ve Kömür için mineral yakıtlar tabiri kullanılır fakat bu maddeler mineral kapsamı dışında yer alır.


minerals.jpg

Kayaç;

  1. Bir mineralin birikmesinden oluşabilir.
  2. Birkaç mineralin birikmesinden oluşabilir.
  3. Yerkabuğunu oluşturan yapı gerecidir.
  4. Oluşum şartlarına ve kökenlerine göre üç sınıfa ayrılır;
    • Tortul Kayaçlar (Çökelme sonucu oluşan kayaçlar, örn: Kireçtaşı, Kumtaşı),
    • Magmatik Kayaçlar (Magma kökenli kayaçlar, örn: Granit, Bazalt)
    • Başkalaşım Kayaçları (Metamorfik, yani ilk oluşum yapısını kaybetmiş ve yeni bir yapıya dönüşmüş Örn: Mermer, Önce kireçtaşı metamorfizma sonrası mermer)

mineraller_kayalar.jpg

- ÖZET -

!!! Kayaçlar minerallerden oluşur, mineraller ise elementlerden, elementlerde atomlardan oluşur.

- Bütün elementler atomlardan oluşur.

- Tüm mineraller bir veya daha fazla elementten oluşur. (Altın Au, Lüle Taşı Mg2Si3O82H2O(2MgO, 3SiO2, 2H2O) )

- Bazı elementler aynı zamanda minerallerdir. (Örnek; Doğal Altın Au, Doğal Gümüş Ag, Doğal Bakır Cu)

- Bazı elementler ise kesinlikle mineral değildir.

- Çoğu mineral kimyasal bileşime sahip olduğundan element değildir. (Lüle Taşı Mg2Si3O82H2O(2MgO, 3SiO2, 2H2O) )

- Kayaçlar tek bir mineralden oluşabildiği gibi birden fazla mineralin bir araya gelmesiyle de oluşabilir.

Bu bilgiler ışığında temel olan atom, element, mineral ve kayaç kavramlarını anladığınızı umuyorum. Değerli taşlar nedir o zaman diye içinizden soranlarınız olmuştur, bir sonraki konu değerli taşlar olacaktır :)
 
Son düzenleme:

bozoklu

Süper Moderatör
Süper Moderatör
Katılım
15 Ağu 2017
Mesajlar
3,419
Beğeni
670
Puanları
113
Konum
Ankara
Emegine sağlık ustam. Doğayı tanıyan, tanımaya çalışan insan öğrendikçe herşeyin baktığından farklı olduğunu görür ve kemale erer. O zaman hem zahiri hem gerçek defineyi bulması kolaydır. Verdiğin bilgiler çok önemli.
 

jeolog

Co Admin
Yönetici
Co Admin
Katılım
1 Tem 2016
Mesajlar
2,345
Beğeni
525
Puanları
113
Konum
Muğla
@jeolog kil mermer doğururmu ?
Mermerin birincil minerali kalsittir (CaCO3) ama genelde içinde kil minerali, kuvars, pirit, demiroksitler, mikalar ve grafitte bulunabilir.

Not: İkincil mineraller bulunmayadabilir, bir tanesi de bulunabilir, vs... diye varyasyonları doğada mevcuttur.
 

dadas_25

Süper Moderatör
Süper Moderatör
Katılım
4 Tem 2016
Mesajlar
3,186
Beğeni
322
Puanları
83
Konum
Türkiye
jeolog ustam eline sağlık. Sana bir sorum olacak doğal kristalleri yani yakut zümrüt gibi kristalleri nerelerde aramalıyız ? National kanallarında bu kristalleri topladıkları toprak yapısına bakıyorum bizim toprak yapılarıına çok benziyor. Fakat biz neden bu kristalleri türkiyede bulamıyoruz ?
 

jeolog

Co Admin
Yönetici
Co Admin
Katılım
1 Tem 2016
Mesajlar
2,345
Beğeni
525
Puanları
113
Konum
Muğla
@jeolog ustam eline sağlık. Sana bir sorum olacak doğal kristalleri yani yakut zümrüt gibi kristalleri nerelerde aramalıyız ? National kanallarında bu kristalleri topladıkları toprak yapısına bakıyorum bizim toprak yapılarıına çok benziyor. Fakat biz neden bu kristalleri türkiyede bulamıyoruz ?
Bir sonraki konuda bundan bahsedeceğim :) yetiştirebilirsem bu gece eklerim siteye.
 

Nil

Engellendi
Katılım
16 Kas 2017
Mesajlar
1,298
Beğeni
3
Puanları
0
jeolog kil in içinden yumruk buyukluğünde parçalar halinde mermer çıkarmı bunu öğrenmek istemiştim .en dış kaya sizin tüf dediğinizden içi kil dolu ve kili temizlemeye kalkınca yumruk büyüklüğünde kırık mermer parçaları çıkıyor.
 

orcun

Aktif Üye
Kayıtlı Kullanıcı
Katılım
4 Eyl 2014
Mesajlar
122
Beğeni
1
Puanları
0
Yaş
39
jeolog abi teşekkür ederim, çok güzel bir konu olmuş.
 

jeolog

Co Admin
Yönetici
Co Admin
Katılım
1 Tem 2016
Mesajlar
2,345
Beğeni
525
Puanları
113
Konum
Muğla
@jeolog kil in içinden yumruk buyukluğünde parçalar halinde mermer çıkarmı bunu öğrenmek istemiştim .en dış kaya sizin tüf dediğinizden içi kil dolu ve kili temizlemeye kalkınca yumruk büyüklüğünde kırık mermer parçaları çıkıyor.
Yumruk büyüklüğünde mermer oluşumları görülmez, eğer evvelinde mermerden yapılmış bir yapı yıkılmış ise toprağa bu şekilde karışmış olabilir bunun için kil veya başka bir yapı farketmez, ama işlenmemiş mermer parçaları killi toprak (kiltaşı değil) içerisinde görülüyorsa, muhtemelen bir kayadan (bu dağdan veya mermer katmanından) fiziksel sebeplerden dolayı kopmuş demektir.
 

jeolog

Co Admin
Yönetici
Co Admin
Katılım
1 Tem 2016
Mesajlar
2,345
Beğeni
525
Puanları
113
Konum
Muğla
@jeolog kil in içinden yumruk buyukluğünde parçalar halinde mermer çıkarmı bunu öğrenmek istemiştim .en dış kaya sizin tüf dediğinizden içi kil dolu ve kili temizlemeye kalkınca yumruk büyüklüğünde kırık mermer parçaları çıkıyor.
Eğer kiltaşı içerisinde yumruk büyüklüğünde mermer parçalarına rastlanıyorsa o zaman bu bölgede sıcaklık ve basınçtan kaynaklanan bir metamorfizma süreci oluşmuş ve kalsit katmanı mermere dönüşmüştür, ardından tektonik hareket sebebiyle bu katman kırılmış ve dağılmıştır, ardından bölgede yer alan başka bir kaya grubu (misal granit) erosyon ve aşınmadan dolayı kil tanesi boyutunda deformasyona uğramış ve bu kırık mermer parçalarının arasına girerek çökelmeye başlamıştır (tortul kayaç) ve çökelme sürecimin sonunda üzerine biriken tüf olarak nitelediğin diğer yapı gelince basınç ve süreç içerisinde killi mermerli bir kaya bloğu oluşmuştur.
 

Nil

Engellendi
Katılım
16 Kas 2017
Mesajlar
1,298
Beğeni
3
Puanları
0
jeolog bölge de mermer den eser yok burası 3m yüksekliğinde 3,5 m eninde bildiğin mağara şeklinde bir tüf içi kil dolu ve kili temizlerken de kırık mermerler çıkıyor topak şeklinde . yapımı doğalmı ancak bir jeolog un karar verebileceği bir durum olduğu için size danıştım . muhtemelen doğala bağlıyor anlattıklarınıza göre . teşekkürler
 
 
Üst