Arkeologlar, Artuklu dönemine ait kalede yapılan kazılarda hayvan ısırıklarına karşı koruma amaçlı kullanılmış 800 yıllık şifalı tas keşfetti.
Bölgedeki kazılara liderlik eden Mardin Artuklu Üniversitesi arkeoloji profesörü Zekai Erdal, kasenin, tarihi yaklaşık 12.000 yıl öncesine dayanan Hasankeyf’teki pişmiş topraktan bir su borusunun içinde bulunduğunu söylüyor.
Erdal, söz konusu kasenin Artuklu hanedanının bölgeyi yönettiği 12. veya 13. yüzyıla ait olduğunu söylüyor. Kale de aynı tarihlerde Artuklular tarafından yaptırılmıştı. Bu hanedan yaklaşık üç yüzyıl boyunca Hasankeyf çevresini yönetmiş ve Haçlılar ve Bizans İmparatorluğu ile çatışmalara girmişti.
Orta Çağ İslam dünyasında halk hekimliği noktasında kullanılmış olduğu düşünülen 800 yıllık kase, köpek, akrep, yılan ve çift başlı ejderha resimleriyle süslenmişti. Bronz malzemeden imal edilen kasenin benzerlerini Topkapı Sarayı Müzesinde, Kayseri Müzesinde ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Müzesinde görmek mümkün.
Şifa tası Hasankeyf’te bir kalenin içinde bulundu. Hayvan ısırıklarına karşı koruma amaçlıydı.
Zekai Erdal, “Bu figürlere göre şifalı kaseden su içen kişi hayvan ısırıklarından korunacaktı veya bir hayvan ısırığı sonrasında bu kaseden su içen kişi iyileşecekti.” diyor. Kasenin üzerinde ayrıca Kuran ayetlerinin de yer aldığı bazı ifadeler ve semboller yer alıyor.
Şifalı kase kavramı birçok kültürde bulunuyor. Erdal, halen var olan şifalı kaseleri tespit etmek için literatür araştırması yaptığını ve bunun dışında çoğunluğu müzelerde veya özel koleksiyonlarda bulunan 22 örnek bulduğunu söylüyor. Ayrıca müzayede evlerinin internet sitelerinde de örnekler var.
Orta Çağ’da Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde şifalı kaseler kullanıldı. Ortadoğu dışında Tibetliler de benzer amaçlarla kaselerden yararlanmışlardı ve kaselerin Tibet versiyonu modern zamanlarda da kullanılmaya devam ediyor.
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME
Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı kapsamında define arama faaliyetleri; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Define Arama Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine tabidir.
Define araması yapılabilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen şartların yerine getirilmesi ve yetkili makamlardan gerekli izin ve ruhsatların alınması zorunludur. İzinsiz define araştırması ile kültür varlığı bulmak amacıyla gerçekleştirilen izinsiz kazı veya sondaj faaliyetleri kanunen suç teşkil edebilir ve cezai yaptırımlara tabidir.
Sit alanları, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu alanlar, mezarlıklar ve mevzuatla koruma altına alınmış diğer bölgelerde gerçekleştirilecek faaliyetlerde ilgili kanun, yönetmelik ve yetkili kamu kurumlarının kararlarına kesinlikle uyulmalıdır.
Bu internet sitesi; izinsiz define aramayı, kaçak kazıyı, tarihi veya kültürel varlıklara zarar verilmesini, kültür varlıklarının izinsiz olarak aranmasını, çıkarılmasını, taşınmasını veya ticaretini teşvik etmez, özendirmez ve bu tür faaliyetlere yönlendirme amacı taşımaz.
Site içerisinde kullanıcılar, üyeler veya üçüncü kişiler tarafından paylaşılan yorum, görüş, fotoğraf, video, arazi yorumu, işaret değerlendirmesi, yöntem, tavsiye ve benzeri içerikler paylaşımı yapan kişinin kendi görüş ve sorumluluğundadır. Bu tür içerikler site yönetiminin görüşü, önerisi, onayı veya herhangi bir faaliyete yönelik teşviki olarak değerlendirilemez.
Kullanıcılar, gerçekleştirecekleri her türlü araştırma ve arazi faaliyetinden önce yürürlükteki mevzuatı kontrol etmek, gerekli izinleri almak ve ilgili kamu kurumlarının talimatlarına uygun hareket etmekle yükümlüdür.
